بسم الله الرحمن الرحيم
نكات مهم در برنامه درسي رياضي پيش حرفه اي و حرفه اي
ضرورت و اهميت درس رياضي به حدي فراگير است كه افراد فاقد تحصيلات نيز فوائد رياضي را در زندگي روزانه خود بكار مي برند. از آنجايي كه يكي از اهداف مهم آموزش دانش آموزان داراي نيازهاي ويژه كسب استقلال و كارآمدي در زندگي است ؛ فوائد درس رياضي در مهارت هاي حرفه اي و كارگاهي اهميتي فوق العاده مي يابد.
v رويكرد حاكم بر برنامه درسي رياضي:
- مهارت آموزي به منظوررفع نيازهاي يادگيرندگان در زندگي روزمره و محيط كاري.
- استفاده از ابزار و فناوري(ماشين حساب، رايانه)و كار با ابزار
v اصول حاكم بر برنامه درسي رياضي:
1- دخالت دادن نظريه هاي يادگيري در آموزش: حداكثر سن عقلي دانش آموزان داراي نارسايي ذهني بر حسب نظريه پياژه 11 سال است. يعني اين دانش آموزان در سطح عمليات عيني قرار دارند و ويژگي اين دوره استدلال بر اساس محسوسات است. پس لازم است است دبيران محترم آموزش مجسم و تجربي را سرلوحهي آموزش قرار دهند.
2-پيوند مفاهيم رياضي با زندگي واقعي: دبيران محترم تلاش نمايند تا هر مفهوم رياضي را با يك موضوع كاربردي در زندگي روزانه دانش آموز پيوند دهند.
3-آموزش دانش آموز محور: دانش آموزان بايد به صورت فعال در فرايند يادگيري شركت كنند. به اين ترتيب احساس مسئوليت و اعتماد بنفس دانش آموز بالاتر مي رود.
4- جلب همكاري والدين: بسياري از مفاهيم رياضي نياز به زمان و تكرار زياد دارند. با توجه به اين كه اين مفاهيم مستقيملاٌ با زندگي روزانه دانش آموز ارتباط دارند،نقش والدين بسيار مهم است.توصيه مي شود دبيران محترم درس رياضي يك دفتر رابط براي والدين داشته باشند و در مورد نحوه عملكرد و فعاليت دانش آموزان با والدين در ارتباط باشند.
5- انعطاف پذيري در برنامه درسي رياضي:
كتاب هاي رياضي در دو گروه تأليف شده اند: كتابهاي گروه الف و كتاب هاي گروه ب. در مقطع پيش حرفه اي براي پايه اول، دوم و سوم هم كتاب الف و هم كتاب ب تأليف شد. تمام دانش آموزاني كه تا كلاس پنجم را در مدرسه استثنايي و در گروه كم توان ذهني گذرانده اند، در پيش حرفه اي نيز بايد كتاب رياضي الف را در هر پايه بگذرانند.كتاب رياضي گروه الف در واقع در امتداد كتاب رياضي پنجم كم توان است.
اما دانش آموزاني كه پنجم ابتدايي را در مدرسه عادي بوده اند يا گروه ناشنوا گذرانده اند در مقطع پيش حرفه اي بايد كتاب رياضي گروه ب را بخوانند. مطالب كتاب هاي رياضي گروه ب از مطالب كتاب عادي اخذ شده و علاوه بر آن برخي از مباحث كتاب رياضي كم توان را نيز در خود دارد.
در دوره متوسطه حرفه اي نيز در سال اول ، دوم و سوم كتاب رياضي الف را داريم.اما دانش آموزاني كه در پيش حرفه اي كتاب رياضي ب را گذرانده اند فقط در پايه اول رياضي ب را مي خوانند و در ساير پايه ها رياضي نداريم و يا با توجه به رشته انتخابي به صورت درس اختياري انتخاب خواهد شد.
6- برقراري ارتباط افقي و عمودي: ارتباط عمودي يعني اين كه كتاب رياضي هر پايه از نظر مطالب و حتوا با همان درس در پايه هاي متوالي ارتباط منطقي دارد. ارتباط افقي يعني اين كه در هر پايه، درس رياضي با ساير دروس همان پايه نيزارتباط محتوايي دارد.
v ارتباط درس رياضي با ساير درس ها:
رياضي با درسهاي علوم(مهارت اندازه گيري و انجام مشاهدات ساده)، هنر(توانايي استفاده از عضلات كوچك براي اندازه گيري)، تعليمات ديني(تاريخ مناسبت هاي مذهبي)، حرفه و فن(اندازه گيري،ترسيم اشكال هندسي و انجام محاسبات)، مهارت هاي اجتماعي و اقتصادي(تقويم،تاريخ انقضا و خريد كردن) و زبان و ادبيات فارسي(خواندن، نوشتن،
و مهارت هاي گوش دادن) ارتباط دارد. لازم است دبيران محترم رياضي با ساير دبيران ارتباط داشته باشند. چون اين درس بر ساير دروس تأثير گذاشته و از آن ها تأثير مي پذيرد.
اكنون همه ما مي دانيم كه ماندگاري زبان مادري دست كم در طول مدت دوره ابتدايي درك بهتري از رياضي ايجاد مي كند و يا اين كه داشتن درك درست از يك زبان و تسلط بر آن براي پيشرفت درب درس رياضي مؤثر است.
v اصول و روش هاي مورد استفاده در فرايند يادگيري – ياددهي درس رياضي:
1- تدريس متناسب با اهداف برنامه درسي
2- تدريس متناسب با ويژگي ها و سبك هاي يادگيري دانش آموزان: دبيران رياضي بايد با توجه به ويژگي فراگيران خود از روش هاي انفرادي، گروهي،ديداري- شنيداري- حسي و حركتي و يا تركيبي استفاده كنند.
3- به كارگيري مثال هايي از اشيا واقعي در تدريس و آموزش رياضي كه قابليت توليد توسعه مفاهيم رياضي را داشته باشند.
4- فعال بودن دانش آموزان در فرايند يادگيري- ياددهي.
v ويژگي هاي معلمين درس رياضي:
ويژگي هاي عمومي:
- آگاهي و دانش عمومي در زمينه آ.پ
- آشنايي با مراحل رشد شناختي
- آشنايي با فنون تدريس فعال
- آشنايي با روش هاي ارزشيابي
- داشتن انگيزه و اعتماد بنفس بالا
- روزآمد بودن اطلاعات حرفه اي و آموزشي
- توانايي استفاده از فناوري و ابزارهاي كمك آموزشي
- استانداردهاي اخلاقي
ويژگي هاي خاص:
- فراگيران با نيازهاي ويژه را بشناسد.
- با مشكلات پردازش كلامي فراگيران داراي نيازهاي ويژه آشنا باشد.
- دانش مفيد در زمينه رياضيات
- آشنايي با روش هاي تدريس متناسب با درس رياضي
- توانايي طراحي مواد آموزشي و انجام مناسب سازي هاي آموزشي
- آشنايي با تدريس انفرادي و گروهي
v ارزشيابي:
ارزشيابي فرايندي منظم است كه براي تعيين و تشخيص پيشرفت فراگيران در دستيابي به اهداف آموزشي انجام مي شود و شامل ارزشيابي تشخيصي، مستمر و پاياني است.
ارزشيابي مستمر درس رياضي شامل فعاليت هاي كلاسي، فعاليت هاي خارج از كلاس، مشاركت در فرايند يادگيري- ياددهي و امتحانات كلاسي است.
ارزشيابي پاياني يا ارزشيابي جامع دستيابي به هدف شامل 12 نمره كتبي و 8 نمره عملي است. مبحث مربوط به پول، ساعت، ماشين حساب و اندازه گيري به صورت عملي ارزشيابي مي شود.
v الگوهاي مناسب تدريس درس رياضي:
الگوي تفكر استقرايي و الگوي كاوشگري در علم براي تدريس درس رياضي بسيار مناسب هستند.البته براي دانش آموزان داراي آسيب هاي ذهني ناگزير به انجام تغييراتي در اين مدل ها هستيم. به طور كلي هرگاه يكي از روش هاي اطلاعات پردازي در بستر يكي از الگوهاي اجتماعي اجرا شود بهترين اثربخشي را خواهد داشت.
v منابع يادگيري – ياددهي درس رياضي
- كتاب درسي رياضي
- كتاب راهنماي معلم كه به صورت موضوعي به درس رياضي پرداخته و روش هايي براي آموزش و ارزشيابي پيشنهاد مي كند.
- وسايل كمك آموزشي و كيت هاي رياضي پيش حرفه اي و حرفه اي كه اعتبار خريد آن به استان ها داده شد.
- امكانات موجود در جامعه.
مژگان بنگر ۱۳/۷/۸۷
